Instagram did not return a 200.

Bizi Takip Edin

AnneCee

Kardeş Kıskançlığı

11 Ekim 2014

ANNE – BABA DAVRANIŞLARININ PERDESİNDE KARDEŞ KISKANÇLIĞI

Ailenizde artık yeni bir birey var ama kardeşlerini dört gözle bekleyen abi  ya da abla bu durumdan  hiç de mutlu değil. Çoğu zaman kardeşin, aile içindeki varlığını kabul etmekten, evdeki maddi – manevi kaynakların paylaşılacağından, yeterince sevilmeyeceğinden  dolayı çocukların kaygılanmakta ve iç dünyasında sıkıntılar yaşamakta olduğunu gözlemleriz.

Birçok çocuk, kıskançlığını sözel ve davranışsal olarak,  kimi zaman da sessiz ve içine kapanarak aileye yansıtmaktadır. Bazen çocuk kendini bebek gibi konumlandırmakta ve yaşından küçük davranışlar sergilemekte hatta daha da ileri giderek kardeşine yönelik hissetiği kıskançlık duygusuyla ona fiziksel zarar verme yolunu bile denemektedir.  İşte tam bu noktada anne -babalar çocuklarının bu davranışlarının nedenlerini sorgulamalı ve çocuklarının verdiği sinyalleri analiz ederek onlara yardımcı olup kendi ebeveynlik davranışlarını gözlemlemelidirler. Kardeş kıskançlığı, anne – babanın başka bir çocukla ilişki kurmasından ya da anne ? babayı paylaşmaktan ötürü yeterli ilgi ve sevgiyi alamamaya verilen normal aynı zamanda doğal bir cevaptır.

Kardeş Kıskançlığı Neden Ortaya Çıkar? Anne- Babalar Kendilerini Hangi Açıdan Değerlendirmeli?

  • Kardeşlerin birbiriyle kıyaslanması.
  • Kardeşler arasında adil davranılmaması.
  • Anne -babanın cinsiyete göre tercihlerinin olması ve bunun çocuğa yansıtılması.
  • Yaşam düzenindeki değişimlerin kardeş aile sistemine dahil olduktan sonra yapılması( oda değişikliği, okula başlama vb.)
  • Kardeşler arası ayrım yapılması.
  • Anne – baba anlaşmazlığında çocukların taraf tutmaya zorlanması.
  • Aile içinde, ebeveynlerin ilgi ve sevgi dağılımlarının dengeli dağılmaması.
  • Ebeveyn ilgisizliği.
  • Çocukların anne – baba tarafından paylaşılması yani annenin sadece bebek ile ilgilenmesi babanın sadece büyük çocukla ilgilenmesi.

Kardeş Kıskançlığı Hangi Durumlarda Gizlendiği Yerden Çıkar Kendini Nasıl Belli Eder?

  1. Sözel yollardan çocuğun kendini ifade etmesi: Bazı çocuklar kardeşlerine duydukları kıskançlığı sözleriyle dile getirir: “Bu nereden çıktı, keşke sizden kardeş istemeseydim.”, “Kardeşimi hiç sevmiyorum.” gibi.
  2. Regresyon/ Geriye dönüş: Bazı çocuklar, kardeşlerinin doğmasıyla birlikte bebeklik döneminde görülen özelliklerini yeniden göstermeye başlarlar: Bebeksi konuşma, emzik emme, alt ıslatma vb.
  3. İçine kapanma: Bazı çocuklar, sevilmediklerini ve ilgi gösterilmediğini düşünerek içine kapanabilir.
  4. Fiziksel zarar verme: Kıskançlığı derin yaşayan çocuklar, kardeşlerine fiziksel zarar verebilirler; yanağını sıkma, sert bir şekilde öpme, ısırma, sıkma, vurmak, düşürmek, üstüne bir şey dökme gibi.
  5. Okul başarısının düşmesi: Okul dönemindeki bir çocuğun kardeşin eve gelmesiyle beraber yaşadığı duygusal durumdan dolayı derslere karşı ilgisi düşebilir, başarısının düşmesi nedeni ile anne- babanın ilgisini çekmeye çalışabilir.
  6. Davranış problemleri gösterme: Bazı çocuklar ebeveynin ilgisini çekme amaçlı evde ve okul ortamında istenmeyen davranışlar sergileyebilir ( okul da ya da dışarıda kavgaya karışma, argo konuşma vb.)
  7. Somatik rahatsızlıklar: Somatizasyon stres verici durumun fiziksel belirti( mide bulantısı, kusma, baş ağrısı vb.) olarak kişide görülmesidir. Bebeğin eve gelmesiyle büyük çocuğun strese girmesiyle beraber somatik rahatsızlıklar ortaya çıkabilir, çocuk bu şekilde aile sinyal yollayabilir. 

Anne – Baba Bebek Eve Gelince Nasıl Davranmalı?

  • Anne – baba, bebeğe fiziksel zarar verir endişesiyle çocuğu, bebekten uzak tutmaya yönelik davranışlar içerisinde olmamalıdır.
  • Kardeşleri rekabete yönlendirecek sözel ve davranışsal mesajlar vermemelidir.
  • Aile büyüklerinin, akrabaların ve eve gelen misafirlerin daha çok bebekle ilgilenmesini engelleyici nazik uyarıları onlara verilmesi sağlanmalıdır.
  • Bebek uyurken çocuğun ses çıkarmasını sert bir şekilde uyarmak çocuğun kıskançlığını arttıracaktır. Bunun yerine çocuğa davranışının doğurduğu sonuçlar üzerine ılımlı bir geri bildirim verilmelidir.
  • Bebeğin bakımıyla ilgili işlerde büyük kardeşin yardım etmesi sağlanabilir. Çocuk, verilen görevi yerine getirdikten sonra övücü sözlerle ödüllendirilebilir
  • Büyük çocuğun rutinleriyle ilgili değişiklikleri mümkün olduğunca bebek doğmadan yapmada fayda vardır.
  • Anne, bebekle ilgilenirken büyük çocuğu ilgisiz bırakmamalıdır
  • Büyük çocuğa özel zaman ayırmalıdır, çocuğun anne ve babayla farklı zamanlarda baş başa kalabileceği bir zaman diliminin belirlenmesi ve istikrarlı bir şekilde sürdürülmesinde yarar vardır.
  • Bu süreçle baş etmede psikolojik destek alarak durumu yönlendirme çok önemlidir.

Uzm. Psi. Danışman Tuğba Kurt

    Leave a Reply