Instagram did not return a 200.

Bizi Takip Edin

Öne Çıkanlar Sağlık

COVID-19 ve Emzirme

31 Ağustos 2020
anne sütü ve bebek

Emzirme; anne ve yeni doğan sağlığını iyileştirir, aile ve topluma ekonomik katkı sağlar. Çalışmaların sınırlı olması nedeniyle; COVID-19’un anne sütü ile bulaşı belirsizdir. Mevcut bilimsel literatürde anne sütünün, COVID19 ve bilinen diğer solunum yolu viral enfeksiyonları için anneden bebeğe bulaş yolu olarak kabul edilmemektedir. Gebeliğin üçüncü trimesterinde COVID-19 tanılı 9 kadın üzerinde yapılan retrospektif bir çalışmada, amniyotik sıvıda, kordon kanında veya anne sütünde SARS-CoV-2 saptanmamıştır, 6 yenidoğanın faringeal sürüntüsünün ve incelenen 6 anne sütünün de negatif olduğu gösterilmiştir. Yapılan çalışmalarda COVID-19 pozitif olan bir anneden doğan yenidoğanın, doğumdan 2 saat sonra antikor düzeylerinin ve anormal sitokin değerlerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Yüksek IgM antikor seviyesi ise yenidoğanın uterusta enfekte olduğunu gösterdiği ifade edilmiştir. COVID-19 tanılı annelerin emzirmemeleri yönündeki ifadelerin kanıt düzeyi düşüktür ve emzirmenin önemi göz ardı edilmektedir.

Anne ile bebek tensel temasının; güçlü anne-bebek bağlanması, emzirme oranlarının artması, glikoz seviyelerinin stabilizasyonu ve bebek vücut sıcaklığının korunması gibi birçok faydası bulunmaktadır. Son zamanlarda Çin’de COVID-19 salgını ile mücadele eden doktorlar, formülle bebek besleme veya sağlıklı başka bir anneden alınan sütün verilmesini önermektedir. Anne sütü bebekleri korumak için önemli bir antikor kaynağı olduğundan, annelerin emzirmeye teşvik edilmesi gerekmektedir.

İtalyan Ulusal Sağlık Enstitüsü, anne sütünün koruyucu potansiyel olmasına vurgu yapmış, uygun klinik koşullar altında ve annenin arzusu doğrultusunda COVID-19 enfeksiyonundan şüphelenilen veya kesin tanılı bir kadının, doğrudan veya sağarak emzirmeye devam etmesi gerektiğini açıklamıştır.  DSÖ emzirmeyi güvenli kabul etmiş ve emziren ebeveynin maske takması, göğüs ve el hijyenini sağlaması gerekliliğini vurgulamıştır.

Annenin genel sağlık durumunun emzirmeyi doğrudan engellemesi durumunda, anne sütünün sağılması ve bebeğin beslenmesi için teşvik edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sağma işlemi sırasında maske takılması, odanın sık sık havalandırılmasını ve kıyafetlerin 60-90 derecede yıkanması önerilmiştir. Ayrıca annenin emzirme sırasında cerrahi maske takmasının yeterli olduğu, FFP2 veya FFP3 maske çeşitlerinin kullanılmasına gerek olmadığı da belirtilmiştir. Emzirme Tıp Akademisi de doğrudan emzirmeye alternatif olarak, anne sütünü sağmanın ve bebeği beslemenin güvenli bir prosedür olduğunu açıklamıştır. Hastalık Kontrol Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention-CDC)’ne göre annenin COVID-19 testinin pozitif olması durumunda, yenidoğanın ayrı bir odada izolasyona alınmasını fakat bu durumun bebeğini emzirmek isteyen annelere engel olmaması gerektiğini açıklanmıştır.  Annelerin bu süreçte sağmaya teşvik edilmesi ve sağma işleminde mümkünse özel bir göğüs pompasının kullanılması gerektiği bildirilmiştir. Her sağma işleminden önce anneler mutlaka el hijyenini sağlamalıdırlar. Sağma işlemi bittikten sonra da anne sütü ve meme ile temas eden tüm parçalar iyice yıkanmalı ve uygun şekilde dezenfekte edilmelidir. Anne sütü bebeğe sağlıklı bir bakıcı tarafından verilmelidir .

Çin’de yapılan bir çalışmada ise COVID-19 enfekte veya şüpheli annelerin tamamen iyileşinceye kadar emzirmekten kaçınmaları gerektiği ve neonatal bulaşı önlemek için de ayrı ayrı izole edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Çin’de yayınlanan bir olgu sunumunda pozitif gebenin doğumundan 36 saat sonra anne sütü ile birlikte yapılan faringeal sürüntü örneğinin pozitif çıktığı rapor edilmiştir. Vaka sunumunda emzirme önerilmemekte ve mastiti önlemek için sütün boşaltılması önerilmektedir.  Yapılan bir çalışmada da SARS-CoV-2 pozitif olan annelerin bebeklerin en az 14 gün veya virüs kaybolana kadar anneden ayrı bir odada tutulması ve annenin doğrudan emzirmemesi önerilmektedir. Şu ana kadar emzirmenin güvenliği ile anne ve bebeğin izolasyonu hakkında yeterli kanıtlar bulunmamaktadır. Gebelerde ciddi COVID-19 durumu mevcut ise bebeğin izolasyonunu sağlamak ve süt üretimini sürdürmek için sağmanın desteklenmesinin en iyi seçenek olduğu görülmektedir. Bebeğin beslenmesinde yapay süt ya da geçici anne sütü (süt bankacılığı gibi) kullanılmalıdır. Anne asemptomatik ise; emzirme ve bebeği aynı odaya alma durumunda, sağlık personeli ile annenin koordinasyonu çok önemlidir. Annenin genel durumu iyi ise sütünü elle ya da pompa ile sağarak bebeğini besleyebilir. El hijyeninin sağlanması ve temas önlemlerinin sürdürülmesi gereklidir.

Şu anda  tüm araştırmalara  dayanarak, hamileler , hamile olmayanlara nazaran  COVID-19’dan ciddi olarak hastalığa yakalanma riski altında olabilir .  COVID-19’lu hamile insanlar arasında erken doğum gibi olumsuz gebelik sonuçları bebek ve anne için riski artabilir. Bu nedenle, hamileyseniz, hastalanma riskinizi azaltma konusunda dikkatli olmalısınız.. Çocuklara bakıyorsanız , sağlıklı kalmalarına ve dolayısıyla kendinizi ve ailenizi korumaya yardımcı olmak için onlara günlük adımları(uygun el yıkama ve topluluk içinde covid den korunma  gibi) öğretebilirsiniz. COVID-19 alma riskinizi azaltın.

..Yazı dizsinin devamı haftaya..

Ferda Saraçoğlu

Kadın Sağlığı Fizyoterapisti

www.ferdasaracoğlu.com

İnstagram: @ferdasaracoğlu

Facebook: Ferda Saraçoğlu

    Leave a Reply